जयकृष्ण यादव । इनरुवा
इनरुवा, चैत ४ गते । सुनसरीको इनरुवा नगरपालिका १० जल्पापुरबाट भव्य शोभा कलश यात्रा निकालिएको छ । इनरुवा १० जल्पापुरको श्री श्री १०८ राजाजी ग्रामथानमा आयोजना गरेको नौं दिवशीय नवहाको लागि बुधबार भव्य शोभा कलश यात्रा निकालिएको हो । नगरका ५५१ कन्या तथा महिलाहरुको सहभागितामा जल्पापुरको ग्रामथानमा भेला भई त्यहाँबाट नगरको परिक्रमा सहित सुनसरी खोलामा जल लिएर बबिया हुदै शोभा कलश यात्रा कार्यक्रम स्थलमा पुगेको छ । स्थानीय आयोजक हिन्दु समाजका दिपेश गुप्ताले इनरुवा नगरपालिका १० जल्पापुरमा १८ वर्षपछि धार्मिक जागरण सहित नवहाका लागि भव्य शोभा कलश यात्रा निकालिएको जानकारी दिनुभयो ।

उहाँका अनुसार हिन्दु धर्ममा कुनै पनि पूजापाठ गर्दा कलश स्थापना गर्नु सबै भन्दा प्रमुख मानिएकाले शोभा कलश यात्रा निकालिएको हो । उहाँले कलशमा सबै देविदेवताको मातृशक्ति हुने र कलश स्थापनाबिना कुनै पूजापाठ पूर्ण नहुने भएकाले विहान भव्य शोभा कलश यात्रा निकालिएको बताउनुभयो । अर्का स्थानीय रामनारायाण पोदारले गाउँमा ग्रामथानमा कलश यात्रा निकाल्नुको प्रमुख उद्देश्यहरू नवाहामा देवताको आह्वान, पवित्रता र शुद्धीकरण, शुभकार्यको सुरुवात र धार्मिक तथा धार्मिक–सांस्कृतिक अनुष्ठानको प्रारम्भ तथा जनचेतना र आस्थाको प्रचार–प्रसार र समुदायमा धार्मिक आस्था जगाउन पनि कलश यात्रा निकालिएको बताउनुभयो । सुनसरी खोलाबाट महिलाहरूले टाउकोमा जलले भरिएको कलश बोकेर भजन–कीर्तन सहित निश्चित दूरीसम्म हिँडेर कार्यक्रम स्थलमा पुगेको स्थानीय आयोजक अर्जुन गुप्ताले जानकारी दिनुभयो ।


१,सुनसरीको इनरुवा १० जल्पापुरबाट निकालिएको शोभा कलस यात्राको क्रममा इनरुवा ९ बबियाको सुनसरी खोलामा जल सहित कलश भर्दै ।
तस्विर ः जयकृष्ण यादव । इनरुवा

कलश यात्रा हिन्दु धर्ममा कुनै पनि ठुलो पूजा, यज्ञ, वा शुभकार्यको सुरुवातमा पवित्रता, सकारात्मक ऊर्जा र देविदेवताको आह्वान गर्न निकालिन्छ। कलशलाई तीर्थस्थल र मातृशक्तिको प्रतीक मानिन्छ, जसले अनुष्ठानमा सबै देवताहरूको उपस्थिति सुनिश्चित गर्ने र वातावरणलाई शुद्ध पार्ने विश्वास गरिन्छ। 

कलश यात्राका प्रमुख उद्देश्यहरू:

  • देवताको आह्वान: कलशमा सबै तीर्थस्थल र देविदेवताहरू बास गर्ने मान्यता रहेकाले यसको यात्राले दैवीय शक्तिलाई पूजास्थलमा निम्त्याउँछ।
  • पवित्रता र शुद्धीकरण: कलशमा राखिएको जलले पूजाको स्थान र वरिपरिको वातावरणलाई शुद्ध र नकारात्मक ऊर्जाबाट मुक्त राख्ने विश्वास गरिन्छ।
  • शुभकार्यको सुरुवात: कुनै पनि धार्मिक वा धार्मिक-सांस्कृतिक अनुष्ठानको प्रारम्भमा कलश यात्रा गरेर कार्य निर्विघ्न रूपमा सम्पन्न हुने कामना गरिन्छ।
  • जनचेतना र आस्था: धार्मिक कार्यक्रमको प्रचार-प्रसार र समुदायमा धार्मिक आस्था जगाउन पनि कलश यात्रा निकाल्ने गरिन्छ। 
  • सामान्यतया, यो यात्रामा महिलाहरूले टाउकोमा जलले भरिएको कलश बोकेर भजन-कीर्तनसहित निश्चित दूरीसम्म हिँड्ने गर्दछन्।
  • किन स्थापना गरिन्छ कलश ?

हिन्दु धर्ममा कुनै पनि पूजापाठ गर्दा कलश स्थापना गर्नु सबै भन्दा प्रमुख मानिन्छ। कलशको बारेमा एउटा मान्यता छ कि, यो सबै तीर्थ यात्राको प्रतीक हो। कलशमा सबै देविदेवताको मातृशक्ति हुन्छ। कलश स्थापनाबिना कुनै पूजापाठ पूर्ण मानिँदैन। आज हामी तपाईंलाई कलशसँग सम्बन्धित चाखलाग्दा कुराहरूबारे जानकारी गराउँछौँ ।

कलशबाट जन्मिएकी थिइन् सीता त्रेता युगमा राजा जनक जब खेतमा हलो जोत्दै थिए। त्यसै क्रममा जमिनको तलबाट कलश हलोमा ठोक्किएको आवज आयो । जब राजाले कलश निकालेर हेरे त्यसमा एउटी कन्या थिइन्। तिनै कन्याको नाम सीता राखियो।

यस बाहेक, अर्को पौराणिक कथा प्रचलित छ कि अमृत कलश समुद्र मथनको समयमा प्राप्त भएको थियो। कलश मुख्य रूपमा माता लक्ष्मीका सबै फोटोहरूमा चित्रित गरिएको छ। यसै कारणले पूजामा कलश स्थापना गर्नु पहिल्यै देखि चल्दै आएको परम्परा हो।

जब पूजामा कलश स्थापित हुन्छ, यो विश्वास गरिन्छ कि कलशमा त्रिदेव र शक्तिहरू राखिएको छ। यसका साथै कलशमा सबै तीर्थयात्रा र सबै पवित्र नदीहरूको पनि हेरचाह गरिन्छ। सबै शुभ कार्यहरूमा कलश स्थापना गर्नु पर्ने नियम छ।

पूजामा सुन, चाँदी, माटो र तामाको कलश राख्न सकिन्छ। तर पूजाको समयमा फलामको कलश राख्नु हुँदैन । कलश रातो कपडा, नरिवल, आम पात र कुशको सहयोगले तयार गरिन्छ।

अष्टदल हल्दीबाट बनेको छ, जहाँ पूजा गरिरहेको बेला कलश स्थापना गर्नुपर्ने हुन्छ। यसमा चामल राख्नु पर्दछ । चामलमाथि कलश राख्नु पर्छ ।